Cultuur voor kinderen: waarom het zo belangrijk is binnen de opvoeding

Cultuur voor kinderen krijgt steeds minder aandacht, zo lijkt het wel. Veel tijd gaat op aan schermen en games, terwijl juist het langzame, fantasievolle en taalrijke dat cultuur kan bieden, vaak wordt vergeten. Alsof het geen prioriteit meer is, of te duur wordt gemaakt door bezuinigingen.

Toch hoeft cultuur voor kinderen helemaal niet duur te zijn en ligt het vaak al binnen handbereik. Gelukkig maar, want ik vind cultuur binnen de opvoeding erg belangrijk. In deze blog vertel ik waarom en hoe wij dat aanpakken.

Waarom is cultuur voor kinderen zo belangrijk?

Bij cultuur kun je denken aan dans, zang of theater. Maar cultuur is meer dan dat. Het is een manier van beleven, waarbij verwondering wordt opgeroepen door te kijken, te voelen en te ervaren.

Cultuur helpt kinderen bij hun taalontwikkeling, prikkelt de fantasie, vergroot het wereldbegrip en nodigt uit tot nadenken. Waar schermen vaak kant-en-klare antwoorden geven, daagt cultuur juist uit om zelf te voelen, te denken en betekenis te geven aan situaties of verhalen.

Cultuur helpt kinderen om de wereld te begrijpen, op hun eigen tempo.

Cultuur en taalontwikkeling bij jonge kinderen

Cultuur speelt een belangrijke rol in de taalontwikkeling van jonge kinderen. Boeken in de Bibliotheek vertellen al hele verhalen, en tijdens het voorlezen ontstaan er vaak weer nieuwe verhalen.

Lid worden van de Bibliotheek is voor kinderen helemaal gratis en daardoor een fijne manier om samen te ontdekken welke verhalen passen bij jouw kind.

Regelmatig bezoek ik met mijn dochter een theatervoorstelling speciaal voor jonge kinderen. Dat kan in het theater, maar er worden ook vaak voorstellingen gegeven in de bibliotheek. Veel van deze voorstellingen zijn gemaakt door theatermakers die zich hebben laten inspireren door een kinderboek.

De voorstellingen duren meestal ongeveer een half uur. En in dat half uur gebeurt er veel. Mijn dochter wordt zo geraakt, dat ze ook echt blijft kijken en meeleven.

Verbeelding en verwondering door cultuur

Met dank aan mijn Museumkaart loop ik regelmatig met mijn dochter een museum binnen. In veel musea zijn speciale tentoonstellingen of activiteiten voor kinderen, maar ook zonder extra’s doet een museum al iets.

Beelden roepen vragen op.
Ze maken nieuwsgierig.
Ze nodigen uit om te kijken, te vergelijken en te verwonderen.

Door deze ervaringen leert mijn dochter al op jonge leeftijd hoe inspirerend een museum kan zijn. Tegelijkertijd krijgt ze spelenderwijs iets mee over kunst, geschiedenis en literatuur.

Muziek op jonge leeftijd en taalontwikkeling

Muziek is eigenlijk overal, maar het is zo waardevol om daar al op jonge leeftijd bewust aandacht aan te besteden. Nog voordat kinderen woorden begrijpen, reageren ze al op klanken, ritme en herhaling.

Ik begon al jong met muziek op schoot. Tijdens muziek op schoot wordt taal op een andere manier aangeboden. Door samen te zingen, te bewegen en te luisteren, ontwikkelt een kind gevoel voor ritme, klank en intonatie.

Ik merkte hoe mijn dochter liedjes herkende, bewegingen onthield en melodieën mee neuriede. Muziek nodigt uit tot meedoen en samen zijn. Het is geen passieve activiteit, maar een gedeelde ervaring waarin aandacht en plezier centraal staan.

Het zijn momenten waarop je samen geniet, terwijl een kind ondertussen leert luisteren, afstemmen en zich uitdrukken.

Cultuur in de opvoeding: zo doen wij dat

Het lijkt soms alsof cultuur veel tijd en geld kost, maar dat is echt niet zo. Bij jeugdvoorstellingen is de toegang vaak gratis en in het theater mogen kinderen vaak gratis mee of met korting. Bovendien duren voorstellingen meestal niet langer dan dertig tot zestig minuten, waardoor ze goed passen in een ochtend of middag.

In bijna alle musea mogen kinderen tot twaalf jaar gratis naar binnen. Met een Museumkaart kun je dus ook gemakkelijk even gaan, bijvoorbeeld één of twee uur op een regenachtige middag.

En die boeken? Die haal je bij de bibliotheek en lees je voor het slapengaan. Zo wordt lezen een vast moment in het bedritueel en stimuleer je elke avond opnieuw de taalontwikkeling.

Cultuur hoeft niet groots te zijn om waardevol te zijn.
Het mag gewoon meebewegen in het leven dat je samen hebt.

Cultuur nodigt uit om samen te kijken naar de wereld, met aandacht en nieuwsgierigheid. Het verrijkt, verbindt en laat kinderen ervaren dat leren niet altijd zichtbaar hoeft te zijn om waardevol te zijn. Dat is precies waarom cultuur voor ons geen extraatje is, maar iets wat vanzelf bij opvoeden hoort.